نويسنده: ليلا سيف
کارشناس: بابک آموخته- سردبير سايت بورس نيوز
در دنياي بورس، شغلي هست که به شما نقش منجي و کارگزار سرمايه آدم هاي ديگر و البته خودتان را مي دهد
تالارهاي بورس خيلي جاي مبهمي است. تصوير صدها نفر آدم که با هيجان به
تابلوي بورس نگاه مي کنند و مدام با تلفن هايشان حرف مي زنند و در جمع هاي
سه چهار نفره با هم کميسيون مي گذارند براي آنهايي که از بازار بورس چيزي
نمي دانند، هيچ مفهومي ندارد غير از اينکه اينها در حال خريد و فروش سهام
شرکت ها و کارخانجات هستند. اما به دنبال اين تصوير يک عالمه سؤال بي جواب
هست که همه شان به اتفاق، آدم را ياد راه رفتن روي لبه تيغ مي اندازد. مگر
مي شود هر روز شال و کلاه کرد و رفت تالار بورس و مدام اين را خريد و آن
را فروخت و پولدار شد؛ آن هم خريد و فروش در بازاري که غيرقابل پيش بيني
مطلق است و ريسک در آن غوغا مي کند. اما واقعيت اين است که بعد از وارد
شدن به دنياي بورس معلوم مي شود غيرقابل پيش بيني بودن و ريسک پذير بودن
از اصول بورس است اما همزمان، دانش و تجربه اي هم هست که باعث مي شود لبه
تيغي که ما تصور مي کنيم کمي مطمئن تر شود؛ چيزي که يک کارشناس يا
کارپرداز بورس مي داند و بابتش پول خوبي هم مي گيرد.
آموزش: پيشگو مي شويد!
قرار است ياد بگيريد که اصلاً دنياي بورس چه جور جايي است و ياد بگيريد که
با تحليل گذشته، آينده را پيش بيني کرده و چراغ روشن کنيد براي سرمايه
گذاري هايي که چشم اميدشان به شماست.
کلاس هاي آموزشي
شرکت در کلاس هاي آموزشي اي که در شرکت هاي کارگزار برگزار مي شوند بهترين
راه آشنايي علمي با بازار بورس هستند . در اين کلاس ها که دوره هايشان سه
ماهه است، اصول مقدماتي و اصول تحليل گري آموزش داده مي شود. شهريه ها هم
معمولاً از 200 تا 250 هزار تومان متغير است.
مطالعه آزاد
عجيب نيست که کسي بتواند با خواندن کتاب هايي که در اين زمينه وجود دارند
با اصول مقدماتي کار آشنا شود؛ اصولي که اگر بخواهيد پايتان را از تالار
بورس بگذاريد داخل، بايد آنها را بلد باشيد و کتاب هايي که در اين زمينه
وجود دارند، در حد قدم اولي که مي گذاريد داخل تالار به شما اطلاعات مي
دهند.
تجربه واقعي
براي اينکه در راستاي تجربه کردن کباب نشويد، قدم هايتان را کوتاه
برداريد. قدم کوتاه هم مي تواند گرفتن يک کد سهامداري از يکي از شرکت هاي
کارگزار و به جريان انداختن يک سرمايه 200 هزار توماني در بازار باشد که
به کمک آن کلي تجربه به دست مي آوريد و حتي اگر سود هم نکنيد ضرر چنداني
نخواهيد کرد.
بازار کار: راه رفتن روي لبه تيغ
فکرش را بکنيد، يک بچه از روز بعد از تولدش مي تواند به يک سهامدار تبديل
شود و با خريد و فروش سهامش (البته با واسطه) پول دربياورد. نکته ديگر هم
اينکه پيچيدگي هاي اين شغل از فاکتورهايي هستند که باعث مي شوند از هر 10
نفر 9 نفر رؤياي کارشناس بورس شدن را نداشته باشند و صحنه کمي خلوت تر
باشد.
کارگزار شويد
يکي از بهترين و سخت ترين کارها اين است که کارگزار بازار بورس شويد. براي
اين کار هم بايد قبلاً کلاس هايتان را رفته و مطالعه کرده باشيد و تجربه
کافي اي هم کسب کرده باشيد که بتوانيد در آزمون هاي سراسري سازمان بورس و
اوراق بهادار قبول شويد. اين آزمون ها هر سال دو بار به صورت سراسري در
کشور برگزار مي شوند و کساني هم که در اين آزمون قبول مي شوند گواهينامه
هاي اصول مقدماتي و تحليل گري بازار سرمايه مي گيرند. بعد از گرفتن
گواهينامه هم که تکليف معلوم است. با اين گواهينامه ها مي شود در شرکت هاي
کارگزاري مشغول به کار شد. حقوق يک کارگزار هم از 600 هزار تومان به بالا
در نوسان است.
مشاور شويد
اغلب شرکت هاي بزرگ که سرمايه گذاري هاي بزرگ هم مي کنند مشاور سرمايه
گذاري يا کارشناس بورس دارند. با داشتن گواهينامه هاي سازمان بورس و اوراق
بهادار مي شود در اين شرکت ها به عنوان کارشناس بورس مشغول به کار شد.
راستش را بخواهيد اغلب کارگزارها در اين شرکت ها به عنوان مشاور سرمايه
گذاري کار مي کنند.
خريد و فروش کنيد
هر وقت احساس کرديد آن قدر وارد شده ايد که بتوانيد نبض بازار را بگيريد و
تحليل درستي از بالا و پايين شدن ارزش سهام ها داشته باشيد، مي توانيد با
يک سرمايه اوليه جهت خريد و فروش سهام براي خودتان کار دست و پا کنيد.
براي اين کار هم فقط لازم است يک کد سهام داري داشته باشيد؛ کدي که با
مراجعه به يک شرکت کارگزار در عرض سه سوت يکي از آنها را به تان مي دهند و
بعدش مي توانيد با آن و ارتباط با يک کارگزار مطمئن براي خودتان سهام
بخريد و بفروشيد.
درآمد: با سهامتان ازدواج نکنيد
کساني که خيلي پروانه اي زندگي مي کنند و تصميمات آني مي گيرند هرگز نمي
توانند در بورس موفق باشند. در عوض آدم هايي که بدون برنامه ريزي آب هم
نمي خورند، به شکل محسوسي در اين بازار موفق خواهند بود.
قرض نکنيد
اين يک قانون است. چون باعث مي شود هميشه براي برگشت پول و درصد سودتان دل
نگران باشيد و اين دل نگراني هم باعث مي شود نتوانيد تصميم درست بگيريد.
سبد خريد درست کنيد
براي اينکه يکهو سرمايه تان با افت منفي يک سهام نصف نشود، لازم است که
پولتان را روي بيشتر از يک سهم سرمايه گذاري کنيد. دل نکندن از آن که
اصلاً عاقلانه نيست.
زمانبندي کنيد
با داشتن يک برنامه ريزي زمانبندي تصميم مي گيريد که بسته به شرايطتان
سرمايه گذاري يک، شش و دوازده ماهه داشته باشيد و در پايان برنامه
زمانبندي هم به هر حال سرمايه تان را برداشت کنيد.
شريک شويد
شريک شدن در صندوق هاي سرمايه گذاري هم از روش هاي مطمئن است. شما اوراق
اين شرکت ها را مي خريد و کارگزاران و کارشناسان اين شرکت ها طبق تحليلشان
برايتان خريد و فروش مي کنند. بعضي هايشان سود تضميني مي دهند. اگر در يک
سال سهامتان هيچ رشدي نکرد، شرکت 20 درصد سود به شما مي دهد.
نکته بازاري
تجربه بيندوزيد:
براي اينکه کارشناس بورس شويد بايد اين مراحل را حتماً پشت سر بگذاريد:
1- مطالعه و علاقه: مطالعه کردن و با آگاهي وارد کلاس هاي آموزشي شدن باعث مي شود تا يک ماه اول کلاس به در و ديوار نگاه نکنيد.
2- کلاس آموزشي: به کلاس مي رويد که بدانيد استادها درباره آن چيزهايي که
در کتاب ها خوانده ايد چه نظري دارند و از آنها چطوري مي توانيد استفاده
کنيد.
3- سرمايه گذاري: بعد از آنکه ته تئوري را درآورديد لازم است که حتماً
تجربه عملي داشته باشيد. تجربه در دنياي واقعي بورس با يک سرمايه کوچک
خيلي چيزها را يادتان مي دهد.
نکته ويژه:
اگر هرکدام از رشته هاي گرايش اقتصاد، آمار، بازرگاني و هر علمي را که به
پول ربط دارد خوانده ايد اما هنوز دستتان به پول و قبل ترش کار نرسيده، به
جاي انتظار براي ميز مديريت و کار حقوق بگيري، شانستان را توي بازار بورس
امتحان کنيد. حداقلش اين مي شود که تجربه به دست مي آوريد.
تجربه واقعي
پر استرس دوست داشتني
اينطوري نبود که با محاسبه و عدد و رقم کاملاً بيگانه باشم. به هر حال من
در دانشگاه حسابداري خوانده بودم و اين مسأله وجود يک علاقه ذاتي به
محاسبه را نشان مي دهد. اما تا وقتي که درسم تمام شد چيز زيادي از بورس
نمي دانستم. آن چنان اصراري هم نداشتم که از دنياي بورس سر در بياورم. اما
قسمت اين بود که با همان مدرک حسابداري در يک شرکت کارگزاري مشغول به کار
شوم و مشغول به کار شدن در جايي که کارشان فقط خريد و فروش سهام است باعث
مي شود در کوتاه ترين زمان ممکن همه زندگي آدم تحت تأثير روند مثبت و منفي
بازار قرار بگيرد.
براي من هم قضيه همين طوري بود و از سال 82 به اين شکل وارد بازار خريد و
فروش شدم. اولين مبلغي هم که با آن کارم را شروع کردم 2 ميليون تومان بود.
حالا بگذريم از اينکه 2 ميليون تومان چطور جور شد. سود داد؟ ضرر کرد. مهم
اين است که با همان 2 ميليون تومان راه و رسم بازار را ياد گرفتم. مثلاً
آن موقع همه اصرام اين بود که سهم ارزان بخرم و تعداد سهم هايم زياد باشد.
اما حالا با کمک تجربه آن روزها تصميمات عاقلانه تري مي گيرم. براي گرفتن
اين تصميم ها هم به جز کمک گرفتن از تجربه هاي قبلي سعي مي کنم در حوزه
اقتصاد و اطلاعات شرکت ها و کارخانه هايي که سهامشان در معرض خريد و فروش
است، از هيچ مسأله کوچکي بي خبر نمانم. اصلاً آدمي وجود ندارد که در کار
بورس باشد و هميشه چند تا روزنامه اقتصادي در کيفش نباشد.
غير از اين، يک کارشناس بورس هميشه بايد منتظر باشد که اطرافيانش به او به
چشم يک بانک سيار نگاه کنند. خيلي ها هستند که تا متوجه مي شوند شما در
کار بورس هستي، مي خواهند سرمايه شان را بدهند دستت و بعد از شش ماه هم
بيايند و سود کلانش را بگيرند. قبول کردن اين مسئوليت براي من خيلي سخت
است و سعي مي کنم حتي براي نزديک ترين فاميل هايم اين کار را نکنم. در عوض
تا دلشان بخواهد بهشان اطلاعات مي دهم و حتماً در کنار اطلاعاتي که مي دهم
تأکيد مي کنم اين تجارت پر از استرس و دلهره است اما در عوض خيلي هم شيرين
و دوست داشتني است.
البته يک کارشناس بورس نمي تواند مثل همه کارمندهاي معمولي کارش را بگذارد
پشت در و تنها برود خانه. ولي من در حد امکان سعي مي کنم خبرهاي بد را به
خانه نبرم. مثلاً همسر من هميشه آماده شنيدن اين خبر است که فلان سهمي که
داريم چقدر افزايش قيمت داشته است و برعکس، وقتي چند روز بازار
نااميدکننده است حوصله اش از بورس و بورس بازي سر مي رود.
منبع:همشهري جوان، شماره 264
